Boza

Evde boza yapımı

Kışın soğukta bir bardak bozaya kim hayır diyebilir ki. Boza geleneksel fermente içeceklerimizden birisidir. Boza bilinen en eski Türk içeceğidir. Balkanlardan orta Asya ülkelerine kadar birçok ülkede birçok farklı tahıl ve farklı şekilde yapılmaktadır. Bizde ise Osmanlı döneminde kışın en çok tüketilen içeceklerin başındaydı. Ucuz yapımı kolay olan bu içecek sokak satıcılarının ve halkın en favori içecekleri arsındaydı. Kışın hem sağlıklı hem keyifli bir içecek arayanlar ona koşarlar. Ancak içinde bulunan şeker ona sağlıksız yapıyor. Piyasada hazır satılan bozalardaki endüstriyel işlemler de bozayı esas etkisi olan şifa verme özelliğinden uzaklaştırıyor. Endişe etmenize gerek yok. Evde sağlıklı ve probiyotik boza yapmak mümkün. Bulgur ve pirinçteki karbonhidratlar insanın gözünü korkutuyor ancak fermente edilen bu içecekte bu karbonhidratlar kısa zincir yağlara dönüşüyor. Bu da insan sağlığı ve sindirimi için sorun oluşturmuyor ve yarar sağlıyor.

Boza da bilinen alkol oranı eser miktardadır ve alkolsüz içecekler yönetmeliğine göre alkolsüz içecekler sınıfında yer almaktadır. Ben bu tarifte bozaya koyulan şekeri çıkararak oluşacak alkol oranını daha da aşağı çektim. Buna rağmen özellikle Osmanlı döneminde afyon koyularak satılmasından dolayı mimlidir. Ve alkollü bir içecek olarak algılanmaktadır. Ancak Osmanlı döneminde 19. Yy da bunun farkına varılarak bozanın içine afyon koyulması yasaklanmıştır.

Şeker yerine bal kullanmak fermantasyon için mutlaka gerekli. Ancak geleneksel olarak üzerine koyulan leblebiyi de yüksek glisemik indeksi sebebiyle önermiyorum. Yerine toz tarçın, nar tanelere ve keçiboynuzu tozu kullandım. Çok ta lezzetli oldu. Şekeri düşük olan bu bozada bir miktar da olsa glüten bulunur ve özellikle çölyak gibi bazı hastalıklarda önerilmez.

Krem renginde olan boza, tatlı, orta tatlı ve ekşimtırak tada ve kıvamlı bir yapıya sahiptir. İçinde bulunan probiyotikler sindirim sistemi için büyük yararlar sağlamaktadır. Yine içinde bulunan B vitaminleri onu sağlıklı ve güçlü bir içecek yapıyor. Bünyesindeki protein ve karbonhidratlar insanı ısıtarak enerji veriyorlar. Öyleyse haydi başlayalım:

Malzemeler

  • 3 su bardak siyez bulguru (Karakılçık veya diğer atalık buğdaylar da olur)
  • 1 su bardağı yerel pirinç (Terme veya İpsala pirinci, yoksa diğer pirinçler de olur)
  • 2 çorba kaşığı bal
  • 100 gr kuru hamur mayası (Saccharomyces Cerevisiae)
  • Toz tarçın
  • Keçiboynuzu tozu
  • Nar taneleri
  • 1 paket probiyotik boza mayası veya 2 kaşık kefir veya probiyotik yoğurt suyu

Maya hazırlanışı:

  • Kuru hamur mayasını, bir paket probiyotik boza mayası veya kefir suyu veya probiyotik yoğurt suyu ile iyice eziyoruz. Bu karışıma biraz su ve balı ekleyerek iyice karıştırıyoruz.
  • Bir kâseye koyduğumuz bu mayayı oda sıcaklığında 2 saat üzeri tülbentle kapalı bir şekilde bekleterek aktifleştiriyoruz.
  • Daha sonra bunu hazırlamış olduğumuz karışıma ekleyeceğiz.

Hazırlanışı

  • Siyez bulgurumuzu yıkayıp bir kaba üzerini su dolacak şekilde 3-4 saat oda sıcaklığında bekletiyoruz.
  • Sonra bir çelik tencerede üzerine pirinci de ekleyerek kısık ateşte karıştırarak kaynatıyoruz.
  • İyice yumuşayan bu karışımın helmeleşmesi gerekiyor. Sonra tencereyi ocaktan alarak soğutuyoruz. Bu karışımı ince telli bir çelik süzgeçten geçirerek kalan posasından ayırıyoruz.
  • Önceden hazırladığımız mayayı bu karışımın içine koyuyoruz ve iyice karıştırıyoruz.
  • Hazırlamış olduğumuz bu karışımı cam veya çelik bir tencerede ağzı kapalı şekilde bir gün balkonda (yaklaşık 12-18 c de) bekletiyoruz.
  • Artık bozamız hazır. Bozanın püf noktası olan kıvamıdır. Bunun için tenceredeki karışımın boza kıvamından biraz daha az koyu kıvamlı olması önemlidir. Buna göre suyla kıvam ayarlanmalıdır. Çünkü boza zamanla daha çok kıvam kazanır ve katılaşır.
  • Bu tarif diğer bozalara göre daha az şekerli ve mayhoş olur. Piyasada satılan bozalarla aynı oranda şekerli olmaz.

Nasıl saklanır nasıl içilir.

Hazırlanan boza mutlaka buzdolabında kapalı bir şekilde saklanmalıdır. Ev yapımı bozalar 1 hafta içinde tüketilmelidir. Fermente içecek bozanın tadı her geçen gün biraz daha tadını kaybeder. Boza özellikle kışın ramazan aylarının vazgeçilmezidir, ancak her zaman tüketilebilir.

Bozanın bardağa koyulduktan sonra üzerine tarçın, keçiboynuzu tozu koyularak tatlandırılır. Leblebi yerine ise nar taneleri kullandım. İsterseniz diğer fermente edilmiş kuşburnu marmeladı da kullanabilirsiniz.

Afiyet olsun

Reply

%d blogcu bunu beğendi: